Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα εγκέφαλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα εγκέφαλος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου 2013

Οι κρυφές δυνάμεις του μυαλού μας




Ενεργοποιήστε το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου σας και αλλάξτε ζωή.
Ανακαλύψτε μια επαναστατική τεχνική που θα σας βοηθήσει να εκμεταλλευτείτε τα συναισθήματα και το ένστικτό σας.
Γιατί τις περισσότερες φορές η λογική δεν είναι αρκετή.
Σας έχει περάσει ποτέ από το μυαλό ότι οι αποφάσεις τις οποίες νομίζετε ότι έχετε λάβει με....

πλήρη συνείδηση στην ουσία αντιπροσωπεύουν ένα μόνο κομμάτι του εαυτού σας; Έχετε αναλογιστεί ότι οι σχέσεις σας με τους άλλους καθορίζονται μόνο από το ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου σας; Και ότι, σε τελική ανάλυση, μέσα στο κεφάλι σας μπορεί να συμβαίνει μια άγρια διαμάχη ανάμεσα σε δύο στρατόπεδα την οποία δεν έχετε καν αντιληφθεί;
Μπορεί να γνωρίζαμε ήδη, με απλά λόγια, ότι το αριστερό ημισφαίριο είναι εκείνο της λογικής και το δεξί της διαίσθησης και του συναισθήματος. Εκείνο όμως που δεν ξέραμε είναι ότι το πρώτο πολύ συχνά μπλοκάρει το δεύτερο και ότι για να απολαύσουμε τη ζωή, να εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες και να στηρίξουμε τις επιλογές μας θα πρέπει να βρούμε τρόπο να τα συμφιλιώσουμε και να ενισχύσουμε εκείνο που είναι πιο αδύναμο






Left & right...
Τον προηγούμενο αιώνα έρευνες του βραβευμένου με Νόμπελ καθηγητή Ρότζερ Σπέρι άλλαξαν μια για πάντα τις απόψεις μας για τον εγκέφαλο. Ο ίδιος διενήργησε τη δεκαετία του ‘50 πειράματα σε ασθενείς που είχαν επιληψία και στους οποίους είχε αφαιρεθεί το μεσολόβιο. Πρόκειται για μια παχιά δέσμη του εγκεφάλου που αποτελείται από περίπου 300 εκατ. νευρικές ίνες και συνδέει τα δύο ημισφαίρια μεταξύ τους.

Οι έρευνες, σύμφωνα με τον ίδιο, έδειξαν ότι το δεξί ημισφαίριο που μέχρι τότε υποτίθεται ότι ήταν «αμόρφωτο», «καθυστερημένο», χωρίς συνείδηση, αποδείχτηκε ανώτερο όσον αφορά κάποιες πνευματικές λειτουργίες. Το δεξί ημισφαίριο, λοιπόν, του εγκεφάλου δεν ήταν κατώτερο του αριστερού. Ήταν απλώς διαφορετικό. Ενώ το αριστερό είχε ένα γραμμικό τρόπο σκέψης, επεξεργαζόταν τις λέξεις και διέθετε ως όπλο του την ανάλυση, το δεξιό σκεφτόταν με πιο ολιστικό τρόπο, αναγνώριζε συγκεκριμένα μοντέλα και μπορούσε να ερμηνεύσει τα συναισθήματα.

Με λίγα λόγια, διαθέτουμε δύο «εγκεφάλους». Από αυτή την αφετηρία ξεκίνησε ο Ουίλιαμ Ντόνιους, συγγραφέας του νέου μπεστ σέλερ Thought Revolution: How to Unlock your Inner Genius (Η επανάσταση της σκέψης: Πώς να ξεκλειδώσετε την εσωτερική σας ευφυΐα, εκδ. Changing Lives Press), το ταξίδι για την ανακάλυψη της βαθύτερης δύναμης που κρύβει μέσα του. Ενώ ήταν επιτυχημένο στέλεχος σε μεγάλες τράπεζες, συνειδητοποίησε ότι δεν είχε τον έλεγχο της ζωής του. Άρχισε, λοιπόν, να ερευνά, με βάση τις μελέτες επιστημόνων, τι ακριβώς συμβαίνει στον εγκέφαλό μας, πώς παίρνουμε τις αποφάσεις μας, τι μας εμποδίζει από το να πράξουμε αυτό που θα μας κάνει ευτυχισμένους. Και ανακάλυψε ότι στο μυαλό μας συγκατοικούν δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι...




Μία σκληρή μάχη
Ας αντιμετωπίσουμε τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου ως δύο άτομα με εντελώς διαφορετικούς χαρακτήρες για να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει στους νευρώνες μας. Το δεξί νιώθει γεμάτο όταν μπορεί να ξεπερνάει τα όρια των δυνατοτήτων του. Το αριστερό όταν συμμετέχει σε δραστηριότητες που ικανοποιούν τις ανάγκες του σώματος. Επίσης του αρέσει να λαμβάνει μέρος σε αυτές για τις οποίες είναι σίγουρο ότι θα πάρει «καλό βαθμό».
Λειτουργεί, δηλαδή, κατά κάποιον τρόπο εκ του ασφαλούς. Όσον αφορά την εργασία, εκεί και τα δύο ημισφαίρια συμμετέχουν εξίσου. Όταν δεν συμβαίνει αυτό, υπάρχει πρόβλημα. Ειδικά όταν το δεξί μένει εκτός, όταν νιώθει ότι δεν ολοκληρώνει το σκοπό του, τότε νιώθουμε άβολα και δυσάρεστα. Αυτό το συναίσθημα μεταφέρεται και στο αριστερό ημισφαίριο, το οποίο καλείται να στείλει μηνύματα για αλλαγή πλεύσης... Και τότε ξεσπάει μια διαμάχη ανάμεσα στα δύο ημισφαίρια. Το αριστερό, «ήσυχο» εκ φύσεως, προσπαθεί να διατηρήσει την τάξη και το status quo, ενώ το δεξί... πετάει τη σκούφια του για ανανέωση.

Σύμφωνα με τον ειδικό, «σε αυτούς τους πολέμους συνήθως νικητής αναδεικνύεται το αριστερό ημισφαίριο, καθώς είναι το βασικό λειτουργικό σύστημά μας. Αυτό, λοιπόν, σε τέτοιες περιπτώσεις ασκεί ένα είδος βέτο», για να μας προστατέψει από αποφάσεις που μπορεί να μας κάνουν κακό. Και έτσι επινοεί ένα ψέμα προκειμένου να μας αποτρέψει από μια λανθασμένη επιλογή, ενώ παράλληλα μας γλιτώνει από τις τύψεις».

Σας θυμίζει κάτι; Ναι, εξαιτίας του προτιμήσατε να μείνετε στη διαφημιστική στην οποία μετά από 15 χρόνια δεν είχατε πια κανένα ενδιαφέρον, γιατί φοβηθήκατε να ρισκάρετε και να πάτε να ζήσετε στην επαρχία διδάσκοντας αγγλικά. Ο αριστερός εγκέφαλος σας σέρβιρε το ψέμα της σωστής επιλογής με το περιτύλιγμα της «ασφάλειας» και της «σιγουριάς». Το αριστερό ημισφαίριο φταίει που δεν ακολουθήσατε τον έρωτα της ζωής σας, τότε, στο Λονδίνο, και σας έπεισε ότι αυτή η απόφασή σας ήταν για το καλό σας, αφού ποτέ δεν θα είχατε εκεί την επαγγελματική επιτυχία που βιώσατε εδώ.

Και όμως μετά από όλες εκείνες τις αποφάσεις που ποτέ δεν πήραμε, ή αφήνοντας πίσω μας το δρόμο που ποτέ δεν ακολουθήσαμε, ή ακόμα κι αν δεν αντιμετωπίσαμε ποτέ διλήμματα, υπάρχουν φορές που κάτι λείπει. Ένα αγνοούμενο κομματάκι που καταστρέφει το παζλ της ολοκλήρωσης και της ευτυχίας μας. «Καθώς σχεδόν πάντα λειτουργούμε με βάση το αριστερό ημισφαίριο, στην πορεία της ζωής μας περιορίζουμε το δημιουργικό, διαισθητικό δεξιό ημισφαίριο. Κατά συνέπεια ελαχιστοποιούμε τη δυνατότητά μας για αυθεντική επιτυχία στη ζωή» σημειώνει ο Ντόνιους.

Τι μπορούμε να κάνουμε; Κατά τον ίδιο, πρέπει να μάθουμε να αναγνωρίζουμε, να αξιολογούμε και να εμποδίζουμε τους εαυτούς μας να πιστεύουν τα ψέματα που λέμε οι ίδιοι σε εμάς και μπαίνουν εμπόδιο στο δρόμο μας. Πώς θα το καταφέρουμε;





Αλλάξτε χέρι
Στο βιβλίο του ο Ντόνιους μας προτρέπει να κηρύξουμε μια επανάσταση απέναντι στον παλιό τρόπο σκέψης μας και να σκεφτούμε τι έχει ουσιαστικό νόημα στη ζωή μας. Και αυτό δεν θα συμβεί ούτε με την απομόνωση, ούτε με το διαλογισμό.

Το κλειδί για να ανακαλύψουμε τον πραγματικό μας εαυτό είναι να ενισχύσουμε το αδύναμο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου. Και ένας τρόπος για να συμβεί αυτό, σύμφωνα με το συγγραφέα, είναι να μάθουμε να γράφουμε με το αριστερό μας χέρι (το μέρος του σώματός μας που ορίζεται από το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου) αν είμαστε δεξιόχειρες και με το δεξί αν είμαστε αριστερόχειρες.

Ο ίδιος κάνει μια σημαντική διευκρίνιση: ανεξάρτητα από το αν είμαστε δεξιόχειρες ή αριστερόχειρες, το δεξί μέρος του εγκεφάλου είναι το πιο αδύναμο, εκείνο το οποίο πρέπει να ενισχύσουμε σε κάθε περίπτωση. Οπότε αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να μπούμε στα... άδυτά του ενεργοποιώντας το αδύναμο χέρι μας. Ο ίδιος έχει αναπτύξει μια ολόκληρη τεχνική η οποία βασίζεται σε ερωτήσεις που γράφουμε οι ίδιοι με το δυνατό μας χέρι και απαντήσεις που δίνουμε σε αυτές, είτε με μια φράση ή με μια ζωγραφιά, χρησιμοποιώντας το αδύναμο. Είναι ένα είδος διαισθητικής γραφής, όπως την ονομάζει ο ίδιος. Είναι σαν να ενεργοποιούνται ξαφνικά οι βαθύτερες δυνάμεις του εαυτού μας και μέσω του αδύναμου χεριού μας να μας δίνουν τις απαντήσεις που αναζητάμε.

Ο Ντόνιους μάλιστα συνοδεύει το βιβλίο του με ένα τετράδιο, όπου παραθέτει μια σειρά από ερωτήσεις στις οποίες πρέπει να απαντήσουμε (ή να ζωγραφίσουμε) με το αδύναμο χέρι, προκειμένου να βοηθήσουμε το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου μας να δώσει τις σωστές απαντήσεις. Αυτές φυσικά είναι ενδεικτικές και διαφοροποιούνται από άτομο σε άτομο. Εκείνο που έχει σημασία, σύμφωνα με το συγγραφέα, είναι ότι «η απλή και ουσιώδης διαισθητική γραφή (και ζωγραφική) επιτρέπουν στις υποσυνείδητες σκέψεις μας να βγουν στην επιφάνεια και να παρουσιαστούν στο χαρτί».

Μάλιστα αναφέρει χαρακτηριστικά: «Οι άνθρωποι με τους οποίους μοιράστηκα αυτή την τεχνική απαλλάχθηκαν από τις αμφιβολίες και τις ανασφάλειες που είχαν». Επιπλέον υποστηρίζει ότι, καθώς θα εξασκούμαστε γράφοντας για τις καταστάσεις που μας απασχολούν στη ζωή μας, σιγά σιγά θα αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε τα ψέματα που το αριστερό μέρος του εγκεφάλου μάς υπαγορεύει μπλοκάροντας το δρόμο μας προς την ευτυχία και την ολοκλήρωση.
Πρόκειται για προτάσεις που αποδεχόμαστε ως αλήθειες, χωρίς να τις ψάξουμε λίγο παραπάνω. Και αυτό γιατί έτσι ο αριστερός εγκέφαλος διασφαλίζει την ηρεμία και την ασφάλειά μας. Ποια είναι όμως τα πιο χαρακτηριστικά ψέματα που λέμε στους εαυτούς μας;





 Θάρρος ή αλήθεια;
Ακολουθούν τέσσερα από τα πιο συχνά ψέματα, αλλά και οι ερωτήσεις στις οποίες πρέπει να απαντήσουμε με το αδύναμο χέρι μας, προκειμένου να ενεργοποιήσουμε το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου. Αυτές θα μας βάλουν στο νόημα της τεχνικής του Ντόνιους, ώστε να μπορέσουμε να την εφαρμόσουμε σε όλους τους προβληματικούς τομείς της ζωής μας.

Ψέμα Νο 1:
«Θα το κάνω αργότερα»
Είτε πρόκειται για την εκκαθάριση που πρέπει να κάνουμε στην ντουλάπα μας, μια δίαιτα ή ένα επείγον τηλεφώνημα, πολλές φορές αναβάλλουμε κάτι γιατί θεωρούμε ότι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας είναι ατέλειωτος. Ή άλλες φορές κρύβουμε την αναβλητικότητά μας πίσω από τη δικαιολογία ότι «αποδίδουμε καλύτερα υπό πίεση».
Κάπως έτσι τα πράγματα που έπρεπε να κάνουμε και δεν κάναμε στοιβάζονται στη γωνία της ζωής μας και εμείς γινόμαστε αναβλητικοί κατά... συρροή. Εδώ υπάρχει άλλη μια παγίδα την οποία μας έχει στήσει το αριστερό κομμάτι του εγκεφάλου μας. Καθώς αυτό προτιμάει την ησυχία και τη ρουτίνα, ουσιαστικά μας προτρέπει να αποφεύγουμε ενέργειες που θα διαταράξουν τη συνηθισμένη του βολική κατάσταση. Το αποτέλεσμα είναι να μεταθέτουμε αυτά που έχουμε να κάνουμε από μέρα σε μέρα.

Η ένεση της αλήθειας: Αναρωτηθείτε σχετικά με την αναβλητικότητά σας. «Για ποιο λόγο σκέφτομαι ότι πάντα υπάρχει χρόνος για να κάνω το τάδε πράγμα αργότερα;», «Άραγε έχω έναν καλό λόγο για να το κάνω μετά;», «Αν ναι, ποιος είναι;», «Αν όχι, τι με εμποδίζει να το ξεκινήσω τώρα;». Ως γνωστόν, οι ερωτήσεις γράφονται με το δυνατό μας χέρι και οι απαντήσεις δίνονται με το αδύναμο. «Με αυτό τον τρόπο θα μπείτε βαθιά μέσα στον εαυτό σας και θα ανακαλύψετε πράγματα που δεν γνωρίζατε πριν ή θα παραδεχτείτε αυτά που ήδη υποψιαζόσασταν. Όπως και να ‘χει, θα γίνετε πιο ευτυχισμένοι και σίγουροι» παρατηρεί ο συγγραφέας.

Ψέμα Νο 2:
«Τα καλά πράγματα έρχονται σε εκείνους που περιμένουν»
Δηλαδή η ζωή θα μας εκτιμήσει, στη χειρότερη θα μας λυπηθεί και θα μας προσφέρει απλόχερα όλα όσα επιθυμούμε και αξίζουμε! Έτσι! Χωρίς εμείς να καταβάλουμε την παραμικρή προσπάθεια. Ωραία θα ήταν... «Το αντίδοτο σε αυτό το ψέμα είναι να αποδεχτούμε τις συνθήκες που επικρατούν αυτή τη στιγμή στη ζωή μας, ακόμα και αν δεν είναι εκείνες που θα επιθυμούσαμε, και στη συνέχεια να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας» αναφέρει ο Ντόνιους.

Η ένεση της αλήθειας: Κατ΄αρχάς ας ξεχάσουμε τα αποφθέγματα τύπου «Η υπομονή πάντα ανταμείβεται». Γιατί μπορεί να συμβεί, αλλά μπορεί και όχι. Οι ερωτήσεις που θα μας βοηθήσουν να δούμε την πραγματικότητα είναι οι εξής: «Γιατί αισθάνομαι ότι δεν παίρνω αυτό που αξίζω τη δεδομένη στιγμή;», «Τι πρέπει να αλλάξει;», «Αν συνεχίσω έτσι, πού θα καταλήξω;». Μέσα από αυτή την άσκηση θα ενεργοποιήσουμε και τα δύο μέρη του εγκεφάλου μας, θα αρχίσουμε μια συνομιλία με τον εαυτό μας και είναι πολύ πιθανό να βρούμε απαντήσεις που αγνοούσαμε όλα τα χρόνια της ζωής μας. Έτσι θα αρχίσουμε να βλέπουμε πια καθαρά τι είναι αυτό που πραγματικά θέλουμε και έχουμε ανάγκη.

Ψέμα Νο 3:
«Δεν είναι δικό μου λάθος»
«Πιστεύετε ότι όταν απολογείστε για κάτι μειώνεται η δύναμή σας; Προτιμάτε να πείτε ένα ψέμα από το να πληρώσετε το τίμημα της αλήθειας; Σίγουρα έχετε αποφασίσει ότι θα παραδεχτείτε το λάθος σας μόνο αν σας πιάσουν. Όλο αυτό συμβαίνει γιατί το λογικό σας ημισφαίριο θέλει να διατηρήσει το status quo του. Με πρόσχημα να προστατέψει τα συμφέροντά μας το αριστερό ημισφαίριο αποφασίζει για το πότε και αν πρέπει να απολογηθούμε για κάτι». Με αυτά τα γλαφυρά λόγια περιγράφει ο Ντόνιους μια διαδικασία του εγκεφάλου μας την οποία γνωρίζουμε πολύ καλά. Προκειμένου να μη διαταράξουμε τις σχέσεις μας με τους άλλους, να μη χαλάσουμε τη «σωστή» εικόνα που δίνουμε προς τα έξω, επιλέγουμε να βυθίσουμε το κεφάλι μας στην άμμο και να προσποιηθούμε ότι δεν φταίμε για τίποτε, είμαστε εντάξει, μέχρι αποδείξεως του εναντίου.

Η ένεση της αλήθειας: Πώς θα γκρεμίσουμε, λοιπόν, το τείχος που έχει υψώσει ο λογικός μας εγκέφαλος; Το concept είναι και πάλι το ίδιο: όταν σπάμε τις φυσιολογικές άμυνες της λογικής μας γράφοντας με το αδύναμο χέρι μας, τότε εκτοξεύουμε τη σφαίρα που θα συντρίψει την πανοπλία του εγωισμού μας. Όσο για τις ερωτήσεις που πρέπει να απαντήσουμε αυτή τη φορά, εκείνες θα μπορούσαν να είναι: «Υπάρχει κάτι για το οποίο μετανιώνω ή πρέπει να απολογηθώ;», «Αν δεν απολογηθώ για το τάδε, αυτό θα με κάνει ευτυχισμένο;».

Ψέμα Νο 4:
«Δεν υπάρχει πραγματική αγάπη»
Ένα από τα μεγαλύτερα ψέματα που λέμε στον εαυτό μας αποτελεί ταυτόχρονα και μια μεγάλη αλήθεια της σύγχρονης ζωής. Πόσες φορές δεν έχουμε παραμείνει σε μια σχέση που δεν μας καλύπτει απόλυτα (ενίοτε και μας καταπιέζει) γιατί πολύ απλά δεν θέλουμε να χαλάσουμε την ηρεμία και την ευκολία της ζωής μας ή γιατί δεν επιθυμούμε να μείνουμε μόνοι. Σε ανύποπτες στιγμές ο δεξιός μας εγκέφαλος μπορεί να διαμαρτύρεται, αλλά ο αριστερός τον βάζει αμέσως στη θέση του λέγοντάς του το πολύ απλό: «Η πραγματική αγάπη δεν υπάρχει», δηλαδή σε ελεύθερη μετάφραση, «Πού θα βρεις κάτι καλύτερο; Δεν υφίσταται. Μείνε με αυτό που έχεις».

Η ένεση της αλήθειας: «Αν λέτε ψέματα στον εαυτό σας ότι δεν υπάρχει αληθινή αγάπη, τότε πώς θα ανοιχτείτε στην πιθανότητα να τη βρείτε;» αναρωτιέται ο Ντόνιους και μας προτρέπει να γράψουμε τις παρακάτω ερωτήσεις και φυσικά να τις απαντήσουμε με το αδύναμο χέρι μας: «Υπάρχει αληθινή αγάπη;», «Τι πρέπει να συμβεί για να ερωτευτώ;», «Είναι ο Χ ο σωστός άνθρωπος για εμένα;», «Γιατί πιστεύω ότι δεν υπάρχει αληθινή αγάπη;».

Ο Ουίλιαμ Ντόνιους παραδέχεται ότι δούλεψε πολύ με τον εαυτό του και εξάσκησε ατέλειωτες ώρες την τεχνική της διαισθητικής γραφής. Έτσι όμως κατάφερε να ξεκλειδώσει τη σκέψη του, να σταθεί ανοιχτός απέναντι στα ρίσκα και τις προκλήσεις, να αποδεχτεί όλα όσα το δεξί μέρος του εγκεφάλου του γνώριζε εξαρχής και να διαγράψει μια για πάντα τα ψέματα που του έλεγε το λογικό μέρος του μυαλού του τα προηγούμενα χρόνια. «Τώρα πια μπορώ και σκέφτομαι πολύ πιο ισορροπημένα. Παίρνω πιο σωστές προσωπικές αποφάσεις. Μπορώ να εκμεταλλευτώ τον ορθολογιστικό, γραμμικό τρόπο σκέψης μου, χωρίς όμως να αφήνω στο περιθώριο τις σπίθες έμπνευσης, δημιουργικότητας και διαίσθησης, οι οποίες κρύβονταν στο δεξί. Δεν λέω ψέματα στον εαυτό μου και έτσι μπορώ να κυνηγάω μόνο τις αλήθειες μου».

Ίσως τελικά το κλειδί για μια πλήρη και ενδιαφέρουσα ζωή να βρίσκεται κάπου εκεί: στο να μπορέσουμε να αφήσουμε ελεύθερα τα συναισθήματα, τις ιδέες και τα ένστικτά μας να μας οδηγήσουν σε μη αναμενόμενα μονοπάτια. Αν επιτρέψουμε στη διαίσθησή μας να υπερισχύσει της λογικής, τότε αυτή θα είναι σίγουρα η προσωπική επανάσταση της σκέψης μας.

Read more: http://www.i-diadromi.gr/2013/09/blog-post_661.html#ixzz2gDqZZCOk

Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου 2013

τεχνικές επανάκτησης του ελέγχου του νου


Τεχνικές επανάκτησης του ελέγχου του νου
Δεν είσαι αυτός που νομίζεις ότι είσαι. Η προσωπικότητα και η ταυτότητά σου, είναι πολύ πιο εύπλαστα απ’ ότι νομίζεις. Με μερικά απλά κόλπα, μπορείτε να εκμεταλλευτείτε την έμφυτη λειτουργικότητα του εγκεφάλου σας, για να αλλάξετε σχεδόν τα πάντα στον εαυτό σας. Ορίστε ο τρόπος.

Δεν είσαι απαραίτητα αυτός που νομίζεις πως είσαι

Masks
Δεν είσαι αυτός που είσαι, αλλά μάλλον το “προϊόν” πολλών επιρροών. Το ρητό “δε μπορείς να μάθεις σε ένα γέρικο σκυλί καινούρια κόλπα” υπάρχει για έναν λόγο: για όσο περισσότερο καιρό, είσαι το άτομο που νομίζεις πως είσαι, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να αλλάξεις. Βασικά, δεν είναι τόσο ότι είναι δύσκολο να αλλάξουμε, όσο ότι έχουμε αναπτύξει πρότυπα και συνήθειες που το κάνουν πιο εύκολο να συνεχίσουμε να κάνουμε τα πράγματα με τον τρόπο που τα κάναμε. Το να δοκιμάσουμε κάτι με διαφορετική προσέγγιση μπορεί να μας κάνει να αισθανθούμε άβολα και θα είναι πιο αναποτελεσματικό, δεδομένου του γεγονότος πως είναι κάτι καινούριο για μας και συχνά απουσιάζει ο ενθουσιασμός, εφόσον εγκαταλείπουμε την άνεση που σχετιζόταν με τον τρόπο μας.

Σίγουρα έχουμε γεννηθεί με κάποιες εγγενείς ικανότητες, αλλά το μεγαλύτερο μέρος αυτού που θεωρούμε μέρος της ταυτότητάς μας, είναι αποτέλεσμα επιρροής. Αν και δε γνωρίζουμε την ακριβή αναλογία της Φύσης προς την “καλλιέργεια”, υπάρχει αναμφισβήτητα ένας συνδυασμός και των δύο που μας καθιστά αυτό που είμαστε. Έχουμε την τάση να πιστεύουμε πως η αλλαγή είναι δύσκολη, στην ουσία όμως είναι απλά θέμα αλλαγής των επιρροών μας. Ίσως είστε εξοικειωμένοι με τον όρο Σύνδρομο της Στοκχόλμης – όρος που περιγράφει πως, θύματα ομηρίας, τείνουν να αναπτύσσουν θετικά συναισθήματα για τους δεσμώτες τους. Το σύνδρομο αυτό δεν είναι κάποιου είδους πλύση εγκεφάλου από τον δεσμώτη· αντιθέτως, το θύμα τείνει να προσαρμόζεται στην κακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Αν τόσοι άνθρωποι μπορούν να προσαρμοστούν σε μία τόσο απαίσια κατάσταση όσο η απαγωγή, τότε ακόμη περισσότεροι μπορούν να προσαρμοστούν σε μικρότερες, θετικές αλλαγές στις ίδιες τους τις ζωές. Μπορούμε να πραγματοποιήσουμε και τεράστιες αλλαγές, αν είμαστε διατεθιμένοι να αφιερώσουμε χρόνο σε αυτό και να παρέχουμε στον εαυτό μας τις κατάλληλες επιρροές. Στη συνέχεια, θα δούμε πως αυτό γίνεται εφικτό, σε μεγάλη αλλά και σε μικρότερη κλίμακα, διαχειριζόμενοι τα συναισθήματά μας και εξετάζοντας πως, το περιβάλλον μας και οι άνθρωποι γύρω μας, διαμορφώνουν τη ζωή μας.
Οι περισσότερες από τις παρακάτω μεθόδους δε θα σας κάνουν να αισθανθείτε άνετα και μερικές φορές ίσως σας φανούν αρκετά “τρελές”, αλλά είναι δυνατό να “χακάρετε” τον εγκέφαλό σας! Ορίστε μερικοί τρόποι για να το κάνετε:

Προετοιμάστε (priming) τον Εγκέφαλό σας

Priming
Το Priming είναι μία υπερβολικά απλή τεχνική, εφόσον το μόνο που περιλαμβάνει είναι να μιλάτε στον εαυτό σας! Σε ένα πιο αφαιρετικό επίπεδο, είναι παρόμοιο με την αυτο-επιβεβαίωση και σε ένα πιο ακραίο επίπεδο, έχει μερικές ομοιότητες με τον νευρο-γλωσσικό προγραμματισμό. Περιλαμβάνει την απαγγελία ενός δεδομένου συνόλου λέξεων που έχει σχεδιαστεί για να αλλάξει την νοοτροπία μας. Δεν είναι πλύση εγκεφάλου και δεν μπορεί να σας κάνει να κάνετε κάτι που δεν θέλετε. Αυτό που πετυχαίνετε, είναι να βρεθείτε σε μία τέτοια κατάσταση του μυαλού, που θα σας φανεί πιο χρήσιμη σε μία δεδομένη περίπτωση.
Mustard
Πριν μπούμε σε λεπτομέρειες για το πως να προετοιμάσετε τον εγκέφαλό σας, ας μιλήσουμε για το γιατί και το πως λειτουργεί. Αν έπρεπε να πείτε τη λέξη “mustard” (μουστάρδα) φωναχτά και στη συνέχεια βλέπατε ένα τμήμα της λέξης, θα σας θύμιζε τη μουστάρδα. Για παράδειγμα, εάν λέγατε “i must have this” (αυτό πρέπει να το αποκτήσω), μπορεί να σας θύμιζε τη mustard λόγω της εμφάνισης του “must”. Εάν πεινούσατε και σας άρεσε η μουστάρδα, μπορεί ακόμη και να θέλατε να φάτε λίγο. Είναι το ίδιο φαινόμενο που σας εξαναγκάζει να αγοράσετε μια συγκεκριμένη μάρκα σαμπουάν που είδατε στην τηλεόραση ακόμα και αν 1) δε θυμάστε να είδατε καν τη διαφήμιση και 2) δε σας ενδιαφέρει καν η μάρκα του σαμπουάν σας. Αυτός είναι ο τρόπος που λειτουργεί το priming και όλα αυτά είναι δυνατά χάρη στη μνήμη σας.
Ενώ εσείς δε θα θυμάστε όλα όσα λέτε, αυτό δε σημαίνει πως όσα λέτε χάνονται για πάντα. Παρόλο που όσα αποθηκεύονται στην προσωρινή μας μνήμη, δεν είναι άμεσα προσπελάσιμα, το μόνο που χρειάζεται για να ανασύρουμε κάτι είναι μία λέξη – έναυσμα. Αυτό είναι εννοιολογικά παρόμοιο με τη χρήση ακρωνύμων σαν μνημονικό εργαλείο (π.χ. Roy G. Biv) αλλά, στην πραγματικότητα, δεν έχει σχεδιαστεί για να σας βοηθάει να θυμάστε τίποτε. Αντιθέτως, στόχος είναι να τοποθετείτε απλές λέξεις μαζί, που ξεχωριστά δεν έχουν καμία ιδιαίτερη σημασία, αλλά μαζί σας κάνουν να σκέφτεστε χαρούμενα πράγματα, λυπηρά πράγματα, συγκεκριμένους ανθρώπους ή φιλοδοξίες. Αν μία από αυτές τις απλές λέξεις εμφανιστεί κατά τη διάρκεια της ημέρας, αμέσως θα συσχετίσετε τη λέξη με την αντίστοιχη αξία. Παράδειγμα:
  • drive (οδηγώ)
  • do (κάνω)
  • go (πηγαίνω)
  • make (φτιάχνω)
  • objective (αντικειμενικός)
  • important (σημαντικός)
  • create (δημιουργώ)
  • commitment (δέσμευση)
  • purpose (σκοπός)
  • enthusiasm (ενθουσιασμός)
  • eager (πρόθυμος)
  • motivation (κίνητρο)
Αυτή είναι μία λίστα λέξεων που είναι συνώνυμες ή σχετίζονται με τη φιλοδοξία (ambition). Έχει σχεδιαστεί για να διαβάζεται φωναχτά ώστε να μπαίνετε σε μία πιο φιλόδοξη νοοτροπία, εστιάζοντας τις σκέψεις σας και προετοιμάζοντας το μυαλό σας να αντιδράει αποφασιστικά, όταν αυτές οι λέξεις ή τμήματά τους εμφανίζονται.
Μία άλλη άσκηση, περιλαμβάνει να παίρνετε μία μικρότερη λίστα λέξεων και να δημιουργείτε προτάσεις με αυτές. Παράδειγμα:
  • the
  • smiled
  • looked
  • girl
  • and
Αυτές οι λέξεις μπορούν να αποτελέσουν τη φράση “the girl looked and smiled” (το κορίτσι κοίταξε και χαμογέλασε), το οποίο θα πρέπει να σας φέρει στο μυαλό ευχάριστες συσχετίσεις με ανθρώπους. Η δημιουργία προτάσεων από λίστες λέξεων (τις οποίες μπορείτε να δημιουργήσετε μόνοι σας), μπορεί να σας βοηθήσει να αποκτήσετε σωστή νοοτροπία.
Αυτές οι δύο μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προετοιμάσετε τον εγκέφαλό σας. Δεν είναι μαγικά κόλπα τα οποία αμέσως θα σας κάνουν να αισθανθείτε καλύτερα, φιλόδοξοι ή οτιδήποτε άλλο, αλλά σας παρέχουν την νοοτροπία που απαιτείται για να επιτυγχάνετε καλύτερα τις καθημερινές σας εργασίες.
Για περισσότερη ανάγνωση σχετικά με το priming καθώς επίσης και για μια ματιά σε μερικές ενδιαφέρουσες μελέτες, μη ξεχάσετε να ελέγξετε τις αναφορές στο τέλος του άρθρου.

Χρησιμοποιώντας τα συναισθήματά σας

Using your emotions
Εάν βρεθήκατε ποτέ να παίρνετε αποφάσεις που δεν είναι του χαρακτήρα σας, βασισμένοι στη συναισθηματική σας κατάσταση – όπως “όργια” με παγωτό μετά από έναν χωρισμό – γνωρίζετε πόσο εύκολα, τα συναισθήματά σας μπορούν να αναλάβουν τον έλεγχο των πράξεών σας. Αντί λοιπόν να τα αφήνετε να σας οδηγούν σε πτωχές κρίσεις και παράλογες συμπεριφορές, μπορείτε να μάθετε να αντισταθμίζετε διαφορετικές συναισθηματικές καταστάσεις και να “κατασκευάζετε” συναισθήματα για να αλλάζετε τη διάθεσή σας. Για να το πραγματοποιήσετε αυτό, χρειάζεται πολύ απλά, να έρθετε σε επαφή με τα συναισθήματά σας. Η ιδέα δεν είναι να κλαίτε στο μαξιλάρι για τα χαμένα παιδικά σας χρόνια, αλλά να καταλαβαίνετε τι νιώθετε όταν το νιώθετε, ποιές είναι οι αιτίες και τι μπορείτε να κάνετε γι’ αυτό. Θα ρίξουμε μια ματιά στο πως μπορούμε να αναλύσουμε τη συναισθηματική μας κατάσταση για να τη χρησιμοποιήσουμε προς όφελός μας, καθώς και την “κατασκευή” συναισθημάτων για να αλλάξουμε τον τρόπο που αισθανόμαστε.

Παρακολουθήστε μαθήματα ηθοποιίας

Acting
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε πραγματικά τα συναισθήματά μας, αν δεν τα καταλαβαίνουμε και ένας από τους καλύτερους τρόπους για να συμβεί αυτό, είναι να παρακολουθήσουμε μαθήματα ηθοποιίας. Για μερικούς ίσως ακούγεται διασκεδαστικό, και για άλλους σαν βασανιστήριο. Είτε σας αρέσει είτε όχι, τα μαθήματα ηθοποιίας είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους να εξερευνήσετε πως και γιατί αισθάνεστε ορισμένα πράγματα. Στόχος είναι να βρείτε μία τάξη, στην οποία θα αισθάνεστε άβολα κάθε φορά που θα πηγαίνετε. Κατά την προσωπική μου εμπειρία, κάθε τάξη που διδάσκει την τεχνική Meisner, είναι πολύ αποτελεσματική αν βάζετε πολύ προσπάθεια στις ασκήσεις. Μπορεί να είναι αργή, επίπονη και άβολη, αλλά είναι ικανή να αναδείξει συναισθήματα που δεν είχατε ποτέ συνειδητοποιήσει πως είχατε.

Κάνε τον εαυτό σου να νιώσει άβολα

Uncomfortable
Τα συναισθήματά σας δεν είναι σε πλήρη ισχύ αν στην ουσία δεν κάνετε τίποτα, έτσι θα πρέπει να θέσετε τον εαυτό σας σε άβολες καταστάσεις προκειμένου να τα αναδείξετε. Αυτό δε σημαίνει πως πρέπει να κάνετε τον εαυτό σας να αισθάνεται απαίσια, αλλά πρέπει να προσπαθήσετε να κάνετε πράγματα που θα αντιστεκόσασταν να κάνετε επειδή ανησυχείτε για τα μειονεκτήματα. Η συνάντηση καινούριων προσώπων είναι κάτι που κάνει τους περισσότερους ανθρώπους να αισθάνονται άβολα και γι’ αυτό είναι μια καλή αρχή, ειδικά αν πρόκειται για πρώτο ραντεβού. Δοκιμάστε καινούρια πράγματα που σας τρομάζουν. Αν παρατηρήσετε ότι είστε κολλημένος στον καναπέ και δεν σηκώνεστε με τίποτα, κάντε το αντίθετο. Ξοδέψτε χρόνο με ανθρώπους που δε συμπαθείτε. Δείτε μία ταινία που σίγουρα θα μισήσετε. Οι εμπειρίες σας δε θα είναι πάντα ευχάριστες, αλλά θα πρέπει να υποκινήσουν αισθήματα που θα μπορέσετε αργότερα να αναλύσετε και να καταλάβετε καλύτερα.

Καταγράψτε το πως αισθάνεστε

Diary
Σε ένα σύντομο ημερολόγιο, κάθε φορά που έχετε μια συναισθηματική αντίδραση, καταγράψτε το. Δε χρειάζονται πολλές λεπτομέρειες, απλά μία – δυο προτάσεις που περιγράφουν το συναίσθημα και μια (πιθανή) αιτία. Για παράδειγμα, “όποτε πεινάω είμαι ευερέθιστος. Θα χάσω την ψυχραιμία μου πολύ πιο εύκολα όταν πεινάω, συνεπώς, όποτε παρατηρώ τον εαυτό μου να σκέφτεται παράλογα πράγματα, πάντα μου υπενθυμίζω πως απλά πεινάω, θα φάω σε λίγο και ο μαλάκας που πέταξε στο δρόμο, αντί για τον κάδο, τα σκουπίδια, είναι αποτέλεσμα της πείνας μου”. Μέχρι να αρχίσω να τα παρατηρώ όλα αυτά, δεν είχα παρατηρήσει πως ήμουν κόπανος κάθε φορά που πεινούσα. Νόμιζα πως απλά ήμουν κόπανος. Αυτό είναι ένα απλό παράδειγμα, αλλά το θέμα είναι το εξής:παρατηρήστε το πως αισθάνεστε και τις υπάχουσες συνθήκες και θα σας είναι πολύ πιο εύκολο να ελέγξετε τα αρνητικά σας συναισθήματα.

Κάντε γκριμάτσες μπροστά στον καθρέφτη

True smile
Η “κατασκευή” συναισθημάτων είναι δύσκολη. Μόλις καταλάβετε τα συναισθήματά σας, θα σας φανεί πιο εύκολο, αλλά βοηθάει να είστε σε θέση να θυμηθείτε πως είναι φυσικά – σωματικά το συναίσθημα. Όλοι ξέρουμε πως να χαμογελάμε, για παράδειγμα, αλλά μάλλον μπορείτε να μετρήσετε περισσότερα ψεύτικα χαμόγελα στις οικογενειακές φωτογραφίες, απ’ ότι αυθεντικά. Αν δεν γνωρίζετε πως να αναπαράγετε ένα αυθεντικό χαμόγελο (επίσης γνωστό ως το Duchenne χαμόγελο), θα είναι πολύ εμφανές σε όλους γύρω σας.
Ο πιο εύκολος τρόπος να μάθετε να προσποιείστε συναισθήματα, είναι να εξασκηθείτε στον καθρέφτη. Μπορείτε να τα δοκιμάσετε για να δείτε πως φαίνεστε και αμέσως θα καταλάβετε αν “περνάνε” ή όχι. Θα παρατηρήσετε επίσης, πως σωματικά θα αισθάνεστε διαφορετικό ένα ψεύτικο από ένα αυθεντικό συναίσθημα. Για παράδειγμα, ένα αυθεντικό χαμόγελο φαίνεται περισσότερο στα μάτια απ’ ότι στο στόμα. Όταν κάποιος χαμογελάει αυθεντικά, τα μάτια του ρυτιδιάζουν γιατί ένας νέος μυς χρησιμοποιείται. Θα φτάσετε να θυμάστε την αίσθηση και θα μπορείτε να το αναπαράγετε μακριά από τον καθρέφτη, με λίγη εξάσκηση.
Δεν είναι απαραίτητα εύκολο να κάνετε γκριμάτσες μπροστά στον καθρέφτη, αλλά δεν είναι τόσο δύσκολο όσο νομίζετε. Αν ο στόχος σας είναι απλά να μάθετε να χαμογελάτε καλύτερα, θα το καταφέρετε αν απλά κοιτάξετε τον εαυτό σας για λίγο. Σταδιακά, θα γίνει τόσο γελοίο που θα γελάσετε. Αν είστε λιγότερο υπομονετικός, μπορείτε να δοκιμάσετε να κάνετε τον εαυτό σας να γελάσει, κάνοντας γελοίες γκριμάτσες. Αν αισθάνεστε άνετα, φωνάξτε έναν φίλο να βοηθήσει. Για άλλα συναισθήματα, πρέπει απλά να βρείτε μία πηγή γι’ αυτό το συναίσθημα και να το φέρετε στο προσκήνιο μπροστά στον καθρέφτη. Αν έχετε εφαρμόσει οποιαδήποτε από τις προηγούμενες τεχνικές, ίσως έχετε ήδη ένα αποθεματικό. Εναλλακτικά, δείτε μία ταινία που θα σας κάνει να γελάστε ή να κλάψετε, αλλά έχετε κοντά και έναν καθρέφτη (ναι, αυτό είναι πολύ περίεργο, αλλά δουλεύει). Αν σας ενδιαφέρει ο θυμός, δε θα υπάρχει κανένα πρόβλημα να φτάσετε εκεί, απλά γκρινιάζοντας στον εαυτό σας ή σε έναν φίλο σας στο τηλέφωνο.
Η έκφραση συναισθημάτων στον καθρέφτη θα είναι παράξενη και άβολη στην αρχή, αλλά μετά από μερικές δοκιμές θα το συνηθίσετε και θα μπορείτε να δημιουργείτε αυθεντικές εκφράσεις όποτε το θελήσετε. Αυτές οι εκφράσεις πηγάζουν από αυθεντικά συναισθήματα, οπότε η επανάληψή τους, μπορεί όντως να σας κάνει να αισθανθείτε χαρούμενοι/λυπημένοι/θυμωμένοι κλπ μέσω της επανάληψης. Αν θελήσετε να αλλάξετε τη διάθεσή σας και τη νοοτροπία σας, η ικανότητα να προσποιείστε μέχρι να σας βγει αυθεντικό, είναι πολύ χρήσιμη.



Σκεφτείτε την Υγεία σας

Ό,τι και να κάνετε, είναι πολύ πιο εύκολο αν είστε υγιής – και αυτό ισχύει για την πνευματική όσο και για τη σωματική υγεία. Αυτές οι μέθοδοι δε θα βοηθήσουν και πολύ αν πάσχετε από σοβαρή κατάθλιψη. Αν δεν κοιμάστε/τρώτε καλά και/ή δεν γυμνάζεστε επαρκώς κάθε μέρα, θα σας φανούν δύσκολες. Μπορείτε να κάνετε σχεδόν τα πάντα καλύτερα, αν φροντίζετε το μυαλό και το σώμα σας, οπότε μην αντιμετωπίσετε ότι διαβάσατε εδώ ως πανάκεια για τα προβλήματα της ζωής σας. Όσα είπαμε, προϋποθέτουν ότι φροντίζετε τον εαυτό σας και γενικά ξεκινάτε τη μέρα σας από μία καλή βάση. Αν τις περισσότερες ημέρες δεν αισθάνεστε καλά, πρέπει να φροντίσετε αυτά τα προβλήματα προτού αποφασίσετε να παίξετε παιχνίδια του μυαλού με τον εαυτό σας. Να είστε πάντα υγιείς πρώτα.

Αναφορές




Read more: http://enallaktikidrasi.com/2013/09/texnikes-epanaktisis-tou-nou/#ixzz2erk0Fh6Q

Παρασκευή 23 Αυγούστου 2013

Πως «διαβάζουμε» το μυαλό του άλλου


Ενσυναίσθηση: μια λέξη που λίγοι γνωρίζουμε, μια ικανότητα που όλοι διαθέτουμε και μας επιτρέπει να δημιουργούμε διαπροσωπικές σχέσεις. Βασίζεται σε νευρώνες οι οποίοι αναπτύχθηκαν πριν από 40.000 χρόνια οδηγώντας στο Μπιγκ Μπανγκ της ευφυΐας.

Η Μαρία, 13 ετών, δεν μπορεί να εξηγήσει τι της συμβαίνει όταν βλέπει την ταινία Pretty Woman. Μπορεί όμως να καταλάβει πόσο ταπεινωμένη νιώθει η πρωταγωνίστρια. Η Τζούλια Ρόμπερτς, η οποία ενσαρκώνει τη γοητευτική πόρνη που αλλάζει ζωή όταν γνωρίζει τον «πρίγκιπά» της, πηγαίνει να ψωνίσει ρούχα σε μια πολυτελή μπουτίκ. Οι πωλήτριες την κοιτούν υποτιμητικά και αρνούνται να την εξυπηρετήσουν.

Γιατί το έφηβο κορίτσι ταυτίζεται με την πρωταγωνίστρια της ρομαντικής κωμωδίας; Η απάντηση βρίσκεται στους νευρώνες-καθρέφτες, μια ομάδα νευρικών κυττάρων που μας επιτρέπει να μπούμε στη θέση του άλλου και να αντιληφθούμε τα συναισθήματά του. Χάρη σε αυτό το σύστημα, έχουμε καταφέρει να αναπτύξουμε κοινωνική συμπεριφορά και να δομήσουμε τα θεμέλια του πολιτισμού μας. Έχει τόσο μεγάλη σημασία, που ο νευροψυχολόγος Βιλαγιανούρ Ραματσαντράν είπε ότι η ανακάλυψή του είναι για την ψυχολογία ό,τι ήταν η ανακάλυψη του DNA για τη βιολογία.

Η κοινωνική συμπεριφορά μας βασίζεται στην ικανότητά μας να φανταζόμαστε πώς μπορεί να νιώθει ή τι μπορεί να σκέφτεται ο άλλος. Ο άνθρωπος είναι κοινωνικός εκ φύσεως. Έχουμε ανάγκη να συνάπτουμε σχέσεις με άλλους, προκειμένου να αναπτύξουμε σωστά την προσωπικότητά μας. 



Το μυστικό της επιτυχίας
Εδώ ακριβώς έγκειται η σημασία της εξέλιξης των νευρώνων-καθρεφτών. «Πιστεύω πως ο άνθρωπος, όταν λέει ότι δεν είναι ευτυχισμένος και δεν ξέρει το λόγο, είναι γιατί δεν έχει κοινωνικές επαφές», υποστηρίζει ο νευροβιολόγος Τζάκομο Ριτζολάτι από το Πανεπιστήμιο της Πάρμα. Η έρευνα που διεξήγαγε μαζί με τους Βιτόριο Γκαλέζε και Λεονάρντο Φογκάσι οδήγησε το 1996 στην ανακάλυψη του συγκεκριμένου νευρικού υποσυστήματος.

Δηλαδή η δυσλειτουργία των εν λόγω νευρώνων μπορεί να οδηγήσει στη δυστυχία και την κοινωνική περιθωριοποίηση; Τότε είναι λογικό να συμπεράνουμε και το αντίστροφο: ότι αυτός ο εγκεφαλικός μηχανισμός λειτουργεί πολύ καλά στους κοινωνικά επιτυχημένους ανθρώπους. Με άλλα λόγια, το κλειδί για να πετύχουμε στη ζωή μας είναι να καταλαβαίνουμε σε μεγάλο βαθμό τους άλλους. Και για να το καταφέρουμε, είναι απαραίτητο να έχουμε αναπτυγμένη την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε τις σκέψεις και τα κίνητρά τους.

Οι τυχεροί που έχουν μια επιτυχημένη κοινωνική ζωή έχουν τελειοποιήσει την ικανότητα να μπαίνουν στη θέση των άλλων ανθρώπων, επιβεβαιώνει ο Τιμ Σάντερς, στέλεχος του Yahoo και συγγραφέας του βιβλίου The likeability factor (Ο παράγοντας της γοητείας). Πιστεύει ότι «οι άνθρωποι που καταλαβαίνουν καλύτερα τους άλλους έχουν περισσότερες πιθανότητες να πετύχουν στη ζωή τους». Ο Σάντερς δεν αναφέρεται μόνο στην ενσυναίσθηση και τη φιλικότητα, αλλά και στο πώς μπορούμε να ανταποκριθούμε στις ανάγκες των άλλων. Και αυτή η ικανότητα εξαρτάται από τους νευρώνες-καθρέφτες. 


Αντιδράσεις... μαϊμού
Στις έρευνές τους ο Ριτζολάτι, ο Γκαλέζε και ο Φογκάσι τοποθέτησαν ηλεκτρόδια στον εγκέφαλο ενός μακάκου, για να μελετήσουν τη λειτουργία των νευρώνων που σχετίζονται με τον έλεγχο των κινήσεών του. Έτσι ανακάλυψαν ότι το ίδιο σύστημα νευρικών κυττάρων «πυροδοτούνταν» όχι μόνο όταν ο πίθηκος εκτελούσε συγκεκριμένες κινήσεις, αλλά και την ώρα που παρατηρούσε πώς τις εκτελούσαν οι άλλοι.

Όταν ο μακάκος έπαιρνε ένα φιστίκι, ενεργοποιούνταν οι νευρώνες-καθρέφτες. Μια μέρα κάποιος από τους ερευνητές πήρε μια χούφτα φιστίκια, και τότε συνέβη κάτι αναπάντεχο. Παρ’ όλο που το πειραματόζωο δεν είχε κάνει καμία κίνηση για να τα πιάσει, ενεργοποιήθηκαν οι ίδιοι νευρώνες. 


Εγκεφαλική «φωτογραφική μηχανή»
Οι τρεις ερευνητές υποψιάστηκαν ότι αυτός ο εγκεφαλικός μηχανισμός λειτουργούσε παρόμοια και στον άνθρωπο. Και πέτυχαν διάνα. Οι νευρώνες-καθρέφτες εντοπίζονται στην περιοχή F5 του προκινητικού εγκεφαλικού φλοιού, κοντά στην περιοχή του Μπροκά, η οποία συνδέεται με τις γλωσσικές δεξιότητες. Όπως συμβαίνει και στους μακάκους, το σύστημα των νευρώνων-καθρεφτών ενεργοποιείται όταν παρατηρούμε τις κινήσεις κάποιου άλλου ανθρώπου, όπως ακριβώς ενεργοποιείται και όταν τις εκτελούμε εμείς οι ίδιοι.

Η μελέτη μιας σπάνιας πάθησης, της ανοσογνωσίας (της αδυναμίας αναγνώρισης κάποιου προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζουμε), ανέδειξε τη σημασία της ύπαρξης αυτών των νευρώνων στον άνθρωπο. Πολλοί ασθενείς που υπέστησαν αποπληξία στο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου τους έπαθαν παράλυση στην αριστερή πλευρά του σώματός τους. Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι το 5% αυτών των ασθενών αρνούνται ότι έχουν παραλύσει, ενώ κάποιοι δεν έχουν καν την ικανότητα να αναγνωρίσουν την ύπαρξη παράλυσης σε άλλους ομοιοπαθούντες. Ορισμένοι νευρολόγοι πιστεύουν ότι η ανοσογνωσία ίσως οφείλεται σε δυσλειτουργία των νευρώνων-καθρεφτών.


Στα παραπάνω νευρικά κύτταρα οφείλεται η ικανότητά μας να μιμούμαστε. Μέσω αυτών, οι γονείς μεταδίδουν στα παιδιά τους στοιχεία της προσωπικότητάς τους. Όταν το παιδί παρατηρεί μια κίνηση ή μια χειρονομία που κάνει η μητέρα του, την κωδικοποιεί οπτικά στον εγκέφαλό του, για να μπορέσει να την επαναλάβει. Και όταν ένας θεατής παρακολουθεί τις κινήσεις του αγαπημένου του ηθοποιού, οι νευρώνες-καθρέφτες ενεργοποιούνται για να τις αποθηκεύσουν στη μνήμη του και να μπορέσει αργότερα να τις μιμηθεί. 

Αιτία αυτισμού
Η Μιρέλα Νταπρέτο από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας πιστεύει ότι η ανικανότητα να μιμηθεί κάποιος τις κινήσεις και τις πράξεις των άλλων ανθρώπων είναι μια από τις αιτίες του αυτισμού. Πρόκειται για μια δύσκολη πάθηση, η οποία μπλοκάρει την επικοινωνία και εμποδίζει τον αυτιστικό να ανταποκριθεί στα εξωτερικά ερεθίσματα.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα μοτίβα εγκεφαλικής δραστηριότητας δέκα αυτιστικών παιδιών και τα συνέκριναν με αυτά άλλων, υγιών παιδιών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αδυναμία κοινωνικοποίησης των αυτιστικών έχει να κάνει με σοβαρές δυσλειτουργίες στους νευρώνες-καθρέφτες.

Η ανακάλυψη του συγκεκριμένου, εξαιρετικά περίπλοκου δικτύου νευρώνων άνοιξε το δρόμο για πολλές μελέτες. Στόχος των ειδικών, να διερευνήσουν τη λειτουργία του και την επίδρασή του στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η έρευνα του Πανεπιστημίου UCL στο Λονδίνο, η οποία καταδεικνύει τον πρωταγωνιστικό ρόλο των νευρώνων-καθρεφτών στις διαδικασίες της μάθησης. Όπως δείχνουν τα ευρήματα, από τη στιγμή που ο εγκέφαλος μαθαίνει μια κίνηση παρατηρώντας την, μπορεί να την αναπαραγάγει νοερά, χωρίς απαραίτητα να την εκτελέσει και με το σώμα του. 


Οι Βρετανοί επιστήμονες στο πλαίσιο της έρευνάς τους «επιστράτευσαν» μπαλαρίνες του Royal Ballet στο Λονδίνο, χορευτές καποέιρα (ενός βραζιλιάνικου πολεμικού χορού) και ανθρώπους που δεν μπορούσαν να εκτελέσουν ούτε ένα απλό χορευτικό βήμα. Οι εθελοντές και των τριών ομάδων παρακολούθησαν βίντεο με μπαλέτο ή καποέιρα, ενώ καταγραφόταν η εγκεφαλική δραστηριότητά τους μέσω μαγνητικής τομογραφίας (MRI). Οι εικόνες που κατέγραψε ο μαγνητικός τομογράφος έδειξαν έντονη δραστηριότητα στους νευρώνες-καθρέφτες των μπαλαρίνων. Οι νευρώνες-καθρέφτες των ανθρώπων που δεν ήξεραν να χορεύουν παρέμειναν σχεδόν αδρανείς. Μάλιστα, όταν μια μπαλαρίνα παρακολουθούσε στο βίντεο γνωστά βήματα, εκτελούσε νοερά τις κινήσεις. 

Ανεκτικότητα ίσον υγιής αντίδραση
Η ενσυναίσθησή μας και η ικανότητα να δείχνουμε κατανόηση ευνοούν επίσης την ανταλλαγή απόψεων και ενδυναμώνει τις διαπροσωπικές σχέσεις. Αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν αποδειχτεί θεμελιώδη για την ανάπτυξη του πολιτισμού μας. Δείχνω ανοχή σημαίνει μπορώ να ακούσω τις απόψεις των άλλων με σεβασμό, ακόμη κι αν έρχονται σε σύγκρουση με τις δικές μου. Οι ισορροπημένοι άνθρωποι συνήθως είναι ανεκτικοί. Είναι ανοιχτοί σε καινούριες ιδέες και δεν προσπαθούν να επιβάλουν τις απόψεις τους. Περιορίζονται στη διαφωνία, όποτε το κρίνουν απαραίτητο.

Χάρη στους νευρώνες-καθρέφτες, λοιπόν, έχουμε εξελιχτεί σε κοινωνικά όντα, ικανά να σέβονται τους συνανθρώπους τους και να αλληλεπιδρούν συναισθηματικά. Οι ίδιοι νευρώνες μάς έχουν βοηθήσει επίσης να αναπτύξουμε μηχανισμούς μίμησης, γεγονός που εξηγεί την ξαφνική ανάπτυξη των νοητικών ικανοτήτων μας πριν από 40.000 χρόνια. 
Η «σπίθα» του εξελικτικού Μπιγκ Μπανγκ
Ο εγκέφαλός μας έφτασε στο σημερινό μέγεθός του πριν από 200.000 χρόνια. Γιατί, λοιπόν, εξελίχτηκε τόσο ξαφνικά μόλις πριν από 40.000 χρόνια, μετατρέποντάς μας τελικά σε ευφυή όντα; Κάποιοι επιστήμονες πιστεύουν ότι πριν από 200.000 χρόνια ήδη είχαμε τα νευρικά συστήματα που διαθέτουμε και σήμερα, μεταξύ αυτών και τους νευρώνες-καθρέφτες. Ωστόσο, απουσίαζαν ακόμη πολλές συνάψεις ανάμεσα σε νευρώνες.

Όταν, περίπου πριν από 40.000 χρόνια, αυτά τα συστήματα κατάφεραν να ανταλλάξουν πληροφορίες μεταξύ τους, ξέσπασε το «Μπιγκ Μπανγκ» της εξέλιξης, αυτό που προίκισε τους προγόνους μας με εξαιρετικές νοητικές ικανότητες. Από τότε, οι νέες εφευρέσεις και οι γλωσσικές επινοήσεις διαδόθηκαν και πολλαπλασιάστηκαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Κι αυτό χάρη στους περίφημους νευρώνες-καθρέφτες, που άνοιξαν το δρόμο για τη διαδικασία της μίμησης.

Αυτός ο εγκεφαλικός μηχανισμός εξηγεί ακόμη γιατί μπορούμε να μαντέψουμε με επιτυχία τις προθέσεις των άλλων. Οι νευρώνες-καθρέφτες μάς δίνουν τη δυνατότητα όχι μόνο να καταλάβουμε την εξωτερική συμπεριφορά του άλλου, αλλά και να αντιληφθούμε αυτό που σκέφτεται.
Διαβάζουμε τη σκέψη
Συμπέρασμα που επιβεβαιώνεται και από έρευνα του Ινστιτούτου Νευροψυχιατρικής του UCLA (ΗΠΑ): τα αποτελέσματα έδειξαν για πρώτη φορά ότι οι νευρώνες-καθρέφτες μάς επιτρέπουν να αντιληφθούμε όχι μόνο τις πράξεις άλλων ανθρώπων αλλά και τα κίνητρα που κρύβονται πίσω από αυτές. Τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό; Ενδεχομένως ότι τελικά είμαστε εξπέρ στο να «διαβάζουμε» το μυαλό του άλλου.

Στο πείραμα του UCLA η εγκεφαλική δραστηριότητα των 33 ατόμων που συμμετείχαν καταγράφηκε μέσω μαγνητικής τομογραφίας. Οι εθελοντές παρακολούθησαν ένα βίντεο με τρία διαφορετικά ερεθίσματα. Η πρώτη σκηνή έδειχνε ένα χέρι να κρατά ένα φλιτζάνι, χωρίς να αποκαλύπτει το πλαίσιο στο οποίο εκτυλισσόταν αυτή η πράξη. Η δεύτερη αποκάλυπτε ότι μέσα στο φλιτζάνι υπήρχε τσάι. Η τρίτη παρουσίαζε το χέρι να κατευθύνει το φλιτζάνι προς το στόμα.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η δεύτερη και η τρίτη σκηνή (οι οποίες διαδραματίζονταν στο πλαίσιο ενός κατανοητού πλέον σεναρίου) αύξαναν τη ροή του αίματος στην περιοχή του εγκέφαλου όπου εδράζονται οι νευρώνες-καθρέφτες. Γεγονός που σημαίνει ότι η λειτουργία του συστήματος βελτιώνεται όταν οι κινήσεις που παρατηρούμε δεν είναι απομονωμένες αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο με σαφώς καθορισμένο νόημα. Όταν κάποιος εκτελεί μια πράξη, ο παρατηρητής όχι μόνο την αναπαράγει στον εγκέφαλό του αλλά είναι και ικανός να κατανοήσει τα κίνητρα που οδηγούν σε αυτήν. 

Όσοι έχουν ιδιαίτερα αναπτυγμένο το σύστημα των νευρώνων-καθρεφτών αποδεικνύονται πιο διορατικοί όταν καλούνται να βρουν λύση σε κάποιο πρόβλημα.


Μπορούν επίσης να προβλέψουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την εξέλιξη των γεγονότων, γεγονός που αποδεικνύει ότι έχουν την ικανότητα να προβλέψουν και τις αντιδράσεις των συνομιλητών τους. 


Πηγή: http://www.awakengr.com/2013/05/blog-post_686.html#ixzz2cmmYCgCD
Under Creative Commons License: Attribution Share Alike

Τετάρτη 24 Ιουλίου 2013

Penetrating Postures : The Psychology of Yoga

Structures of brain
Image via Wikipedia
This is the first of a two-part series on yoga: the second, “The Psychology of Yoga,” looks at the psychological changes that yoga has been shown to bring about.
Judging from the number of yoga mats I’ve seen toted aroundManhattan in the last 15 years, I’m pretty sure I was the last person on the island to try it. My relationship with the practice started about six months ago, and I must admit, I fell for it – and hard. I was amazed at the changes it was effecting in my body, and even better, my mind. But the science nerd/Western medicine part of me wondered how, exactly, it was doing this. I could wager some guesses based on what I know about the body, but wanted to talk to some people who actually study this stuff for a living.
Stephen Cope is a therapist and director of the Institute for Extraordinary Living at the Kripalu Center for Yoga and Health in Massachusetts.  He heads a program at the Center entitled “Yoga and the Brain,” in which researchers are studying yoga’s effect on the brain with MRI and other clever techniques. Cope explains that yoga brings about measurable changes in the body’s sympathetic nervous system – the one charged with propelling us into action during the “fight or flight” response to stress. However, because our lives today include business emails at 10 o’clock at night and loud cell conversations at the next table, our stress response often lingers in the “on” position at times it shouldn’t. Yoga helps dampen the body’s stress response by reducing levels of the hormone cortisol, which not only fuels our split-second stress reactions, but it can wreak havoc on the body when one is chronically stressed. So reducing the body’s cortisol level is generally considered a good thing.
Yoga also boosts levels of the feel-good brain chemicals like GABA, serotonin, and dopamine, which are responsible for feelings of relaxation and contentedness, and the way the brain processes rewards. All three neurotransmitters are the targets of various mood medications like antidepressants (e.g., SSRIs) and anxiolytic (anti-anxiety) drugs. The fact that yoga is linked to improved levels of these coveted chemicals is nothing to sneeze at.
Yoga has another bonus, says Sarah Dolgonos, MD, who has taught at the Yoga Society of New York’sAnanda Ashram. She points out that in addition to suppressing the stress response, yoga actually stimulates the parasympathetic nervous system, which calms us down and restores balance after a major stressor is over. When the parasympathetic nervous system switches on, “blood is directed toward endocrine glands, digestive organs, and lymphatic circulation, while the heart rate and blood pressure are lowered,” says Dolgonos. With the parasympathetic nervous system in gear, “our bodies can better extract nutrients from the food we eat, and more effectively eliminate toxins because circulation is enhanced. With parasympathetic activation, the body enters into a state of restoration and healing.”
There is also consensus that yoga boosts immune function, says Dolgonos. This benefit is probably due to the reduction of cortisol, mentioned earlier: too much of the pesky hormone can dampen the effectiveness of the immune system “by immobilizing certain white blood cells.” Reducing circulating cortisol “removes a barrier to effective immune function,” so yoga could help prevent illness by boosting immunity.
So let’s zoom in on yoga’s effects on the body even more (bear with me, this is really interesting). Researchers have discovered that yoga improves health in part by reducing a major adversary of the body: inflammation. Chronic inflammation, even low grade, is responsible for a litany of health problems from heart disease to diabetes to depression.
Paula R. Pullen, PhD, Research Instructor at the Morehouse School of Medicine, studies yoga’s effects on inflammation by looking at what’s happening in the bodies of heart failure patients who enroll in yoga classes. She has shown that after being randomly assigned to yoga or to standard medical care, patients taking yoga have significantly improved levels of biomarkers like C-reactive protein (CRP) and interleukin-6 (IL-6). If your eyes just glazed over, these findings are quite remarkable because they illustrate that yoga can actually affect the tiniest molecules, the ones that are widely known to predict risk for serious disease. Pullen underlines that reducing the body’s level of inflammation is incredibly important from a preventative standpoint.  And yoga can help with this. “Yoga balances the body, the hormonal system, and the stress response. People tend to think of yoga as being all about flexibility – it’s not.  It’s about rebalancing and healing the body.”
Though it’s been around for thousands of years, Western science is just beginning to understand how yoga exerts its effects. It will certainly be interesting to follow the research as it continues to reveal just what yoga is doing in the body and brain. Stay tuned for Part II of the yoga series!
Indian lotus
This is the second of a two-part series on yoga. The first, “The Science of Yoga,” examined the biological changes that yoga produces in the body and brain.
Having explored the nuts and bolts of yoga’s amazing health benefits, it seemed natural to switch from the objective to the subjective, and take a look at what yoga has been shown to do in the mind. After all, many people say that after starting yoga they feel mentally stronger, more relaxed, less depressed and more level-headed than before. Heck, I’m the first to admit it’s the best therapy I’ve ever had. So to discuss how and why these changes occur, I turned to two well-recognized  and seasoned practitioners.


Stephen Cope, director of the Institute for Extraordinary Living at Kripalu Center for Yoga and Health, explains that yoga itself is a form of meditation, and herein lies its power. “Yoga provides attentional training and self-regulation,” he says. “In practicing yoga, we’re training our awareness to attend to the flow of thoughts, feelings and sensations in the body – and to be with these different states without self-judgment or reactivity.”
In other words, yoga teaches a new kind of attention. People who practice yoga learn how to accept all the stress-inducing thoughts that flit around in one’s head – negative self-talk, worries, snap judgments – as just that: thoughts, and nothing more. Since reacting to our thoughts is typically what gets us into trouble, learning to attend to them and accept them nonjudgmentally is key. Then we can let them go, says Cope, and “make wise choices – not based on reactivity to these states, but on our best interests.”
This idea of paying attention to one’s thoughts in a nonjudgmental way is what mindfulness meditation, or mindfulness training, is all about. This ancient practice has gained a lot of interest from researchers (and regular folk) in recent years. Scientists have studied how mindfulness courses can change people’s reactions and behaviors, and how they can literally change the structure of the brain. Attentional training and mindfulness have been shown to provide major benefits in treating everything from stress and depression to serious addictions. And yoga seems to work in much the same way.
Elena Brower, Anusara® yoga teacher, and co-founder and owner of theVirayoga studio in Manhattan, tells me about the personal changes she’s witnessed in her own mind as she’s practiced over the last 15 years. She starts by explaining the shift in attention that yoga can bring: “We each have two aspects of ourselves; one that is inward-drawn, super focused and alternately afraid; one that is expressive, open, ready, available and downright brave. In our mind, yoga helps us create a patient relationship between those two aspects of ourselves. Yoga brings a level of patience and listening I’ve never found with any other discipline.”
Both experts agree that there’s something powerful and fundamental about syncing the mind and body as yoga does. Researchers, too, are beginning to grasp the depths of the mind-body connection. As Cope explains, “yogis came to believe that the mind and body are linked in every way, and indeed, that the mind is just a subtle form of the body, and the body a gross form of mind.” What we do for the one benefits the other. And as Brower articulates, “when fed and led well, a strong body helps us see the mind’s hilarious machinations more clearly.” Indeed, life is a lot more pleasant when we learn to see our thoughts not as grave realities to be reacted to, but as harmless, almost comical, little clouds that float in and out of consciousness.
Brower also points out that you don’t have to practice for hours on end to reap the mental benefits that yoga can bring. “Even 15 minutes, consistently, shifts my ability to be present. My daily practice consists of 15-20 minutes of asana and 5-10 minutes of meditation, and to keep that promise to myself creates a rich quality of presence in everything I do. And I notice when I don’t do it.”
To people who are on the fence about trying it out for the first time, Brower offers this: “Know that it may take some time to find the teacher who really speaks to YOU in a way that you can hear, but once you do, be prepared to feel stronger, more secure, and, in many cases, ridiculously fortunate and thrilled to know the strength in your body that comes with a consistent practice.”
The bottom line is that aside from its obvious physical benefits, yoga is great for those of us who are in our heads all the time. “When you have a few yoga classes under your belt,” says Brower, “the first thing you’ll notice is the space between your thoughts. Literally, a pause is revealed, through your breathing, that grants you a moment of time between one thought and the next.”
If you’re ready to get out of the tangle of those pesky cogitations, I’d highly recommend giving yoga a try.